Haagse muziekdriedaagse - jong talent, grote meesters

CONCERTGEBOUW VAN DE TOEKOMST DEEL 2

Michiel van Iersel / 28.02.2010

Hoe ziet het concertgebouw van de toekomst eruit? Een exclusief interview met architect Rem Koolhaas.

Twee weken geleden bezochten we het Casa da Música in Porto voor interviews met de directeur, medewerkers, bespelers en bezoekers van dit beroemde concertgebouw, waaronder componist Michel van der Aa en dirigent Ed Spanjaard. Over dit bezoek schreef ik een blogpost op de website, waarin het gebouw naar voren komt als de trots van Porto en als toonaangevend voorbeeld van een state-of-the-art concertzaal.

Architect Rem Koolhaas in gesprek met Michiel van Iersel in de lobby van de Dr. Anton Philipszaal.

Vorige week had ik de eer om Rem Koolhaas te interviewen. Hij is niet alleen de architect van Casa da Música, maar o.a. ook van het Lucent Danstheater in Den Haag en daarmee de aangewezen persoon om te praten over de toekomst van concertzalen. De opnamen van dit interview worden voor het eerst vertoond op zaterdag 6 maart tussen 18:30 en 19:30 uur in 'zijn' Lucent Dans-theater in Den Haag. Dit podium voor moderne dans werd geopend in 1987 en leverden Rem Koolhaas en het architectenbureau OMA veel aandacht op in binnen- en buitenland.

De gespreksonderwerpen varieerden van zijn jeugd in Indonesië en zijn bezoek aan nachtelijke jazzconcerten in het Concertgebouw als tiener tot zijn levenslange fascinatie voor de organisatie van een symfonieorkest en zijn opvattingen over de concertzalen die hij in de wereld bezocht en (deels) zelf heeft ontworpen. Ook gaf hij zijn visie op het Nederlandse culturele klimaat, het concert-gebouw van de toekomst en de rol die nieuwe media spelen.

Bekijk hier enkele fragmenten uit het interview.

Mij is vooral bijgebleven dat hij het pessimisme over de toekomst van klassieke muziek sterk overdreven vindt. We zouden er, zeker in Nederland, minder krampachtig over moeten doen. Concertzalen moeten meer risico's durven nemen en hun moeilijk bereikbaar publiek niet koste wat het kost tot een bezoek moeten verleiden. Volgens hem zouden we bovenal moeten inzien dat concertzalen veel flexibeler te gebruiken zijn dan veel mensen vaak denken. In Casa da Música vinden zowel klassieke concerten als optredens van popbands plaats en dat gaat prima samen. In Rusland zag hij zalen met losse stoelen voor het podium, waardoor de zaal binnen de kortste keren tot dansvloer of restaurant omgetoverd kan worden.

We bespraken nog veel meer interessante zaken, die we zoveel mogelijk zullen verwerken in een mini-documentaire die tijdens de Muziek 3daagse op zaterdag 6 maart om 18:30 uur in premiere gaat. Ellen van Loon, architect en partner van OMA, is aanwezig om te reageren op het interview en om in te gaan op het concept en de bouw van Casa da Música in Porto en andere projecten van OMA in o.a. Dallas, Taipei, Cordoba en Beijing. Daarnaast vertonen we de opnamen van de interviews in Casa da Música en het Muziekgebouw aan 't IJ.

n8-organisator, radiopresentator en 'Muziekgebouw-bewoner' Radna Rumping in gesprek met Michiel van Iersel en Saskia Kriekhaus in de lobby van het Muziekgebouw aan 't IJ.

In dat laatste gebouw spraken we met de Nederlandse componist en concertorganisator Merlijn Twaalfhoven. Hij verwierf de afgelopen jaren bekendheid met zijn multidisciplinaire muziekprojecten op ongewone plekken, waaronder een uitvoering van een muziekstuk aan weerszijden van de Grieks-Turkse grens op Cyprus.

In het gesprek benaderde hij de noodzaak om grensoverschrijdend te denken, zowel voor wat betreft het samenbrengen van uiteenlopende muziekstijlen en kunstdisciplines als voor de benutting van de ruimte (binnen én buiten) rondom concertzalen. Geheel in de geest van muziekpionier John Cage sloot hij af met de opmerking dat de ideale concertzaal een ruimte is, bijvoorbeeld een grot of een bergkloof, waar mensen zich bewust worden van de muzikale kwaliteit van natuurlijke geluiden en van de stilte. Fragmenten uit het interview kan je hier bekijken.

Tot slot sprak ik ook nog met Radna Rumping. Als organisator van de Amsterdamse Museumnacht (n8) en radiopresentator voor 3voor12 weet zij als geen ander hoe de iPod-generatie naar muziek luistert en tentoonstellingen en concerten bezoekt. Het is moeilijk om jonge mensen voor klassieke muziek te intresseren weet ook zij, maar er zijn genoeg voorbeelden van in meer of mindere mate geslaagde pogingen.

Het optreden van Radiohead-gitarist Jonny Greenwood met het London Sinfonietta was een goed voorbeeld. Het muzikale eerbetoon van het Metropole Orkest aan de op jonge leeftijd overleden hiphop-producer J Dilla was daarentegen minder geslaagd. Jongere programmeurs zouden ook de brug kunnen slaan tussen klassieke muziek en popcultuur en die hun leeftijdgenoten kunnen helpen onthaasten in de concertzaal.

Alle gesprekken komen uitgebreid aan bod, en in alle rust, tijdens de Haagse Muziek 3daagse. Hopelijk zie ik je daar en voor die tijd houden we je hier op de hoogte van het programma. Reacties zijn meer dan welkom.

Michiel van Iersel, co-producent Talkshow Haagse Muziek 3daagse

 'Long Distance Call', muziekstuk van Merlijn Twaalfhoven aan weerszijden van de Grieks-Turkse grens op Cyprus.

• < terug naar alle berichten
• plaats een reactie >